لیتیوم برماید در ابتدا بهصورت پودر تولید میگردد و سپس میتواند به محلول تبدیل شود. تأمینکنندگان لیتیوم برماید این ماده را به دو صورت پودری یا محلول آماده عرضه مینمایند.
در مواردی که محلول لیتیوم برماید مستقیماً در کارخانه تولیدکننده اصلی تهیه میشود، به دلیل وجود تجهیزات تخصصی، انجام کنترلهای کیفی کامل و برخورداری از امکانات تست استاندارد، محلول تولیدی از اطمینان و یکنواختی بالایی برخوردار است.
اما در برخی موارد، بهمنظور کاهش قابل توجه هزینههای حملونقل بینالمللی و انبارداری، لیتیوم بهصورت پودر خریداری میشود؛ چراکه حجم و وزن آن در مقایسه با محلول بسیار کمتر است. سپس این پودر در کارگاهها، با امکانات محدودتر، آزمونهای کمتر و نظارت کیفی پایینتر به محلول تبدیل و به مشتریان عرضه میگردد.
از اینرو ممکن است نگرانیهایی در خصوص کیفیت، یکنواختی و مشخصات نهایی محلول ایجاد شود که در ادامه به بررسی این موارد پرداخته خواهد شد.
فرآیند تولید لیتیوم بروماید
تولید لیتیوم بروماید با واکنش ترکیبات لیتیوم (مانند هیدروکساید یا کربنات لیتیوم) با اسید هیدروبرومیک آغاز میشود که حاصل آن محلول لیتیوم بروماید با خلوص بالا است. این محلول در راکتورهای صنعتی و تحت کنترل دقیق دما و pH تولید شده و سپس:
- ناخالصیها از طریق فیلتراسیون حذف میشوند
- محلول به غلظت مشخص تغلیظ میگردد
- کریستالها توسط سانتریفیوژ یا فیلتر پرس جدا میشوند
- در خشککن صنعتی تا رسیدن به رطوبت استاندارد خشک میشوند
- دانهبندی و در بستهبندیهای ضدرطوبت عرضه میگردند
به دلیل خاصیت شدید جذب رطوبت (Hygroscopic)، کنترل رطوبت در مراحل خشککردن و بستهبندی بسیار حیاتی است.
تهیه محلول لیتیوم بروماید از پودر
در صورت استفاده از پودر، تهیه محلول باید کاملاً کنترلشده انجام شود:
- استفاده از آب دییونیزه با هدایت الکتریکی پایین
- تنظیم دقیق درصد وزنی
- افزودن تدریجی پودر به آب همراه با همزدن یکنواخت
- کنترل دما به دلیل گرمازا بودن فرآیند انحلال
- فیلتراسیون و انجام آنالیز نهایی شامل کنترل غلظت، pH و ناخالصیها
- افزودن بازدارندههای خوردگی در صورت نیاز
هرگونه خطا در درصد وزنی یا کیفیت آب میتواند منجر به کاهش کیفیت، کریستالیزاسیون، کاهش راندمان و حتی آسیب به تجهیزات شود.
تجهیزات موردنیاز برای تهیه محلول
تهیه محلول استاندارد نیازمند تجهیزات صنعتی مناسب است، از جمله:
- مخزن اختلاط استنلس استیل مقاوم به خوردگی
- همزن صنعتی
- سیستم کنترل دما
- سیستم توزین دقیق
- سیستم آب دییونیزه
- فیلتر صنعتی (برای جلوگیری از ورود ناخالصی به چیلر)
- تجهیزات آزمایشگاهی کنترل کیفیت
- تجهیزات ایمنی (HSE)
جمعبندی
با توجه به عدم اطمینان از وجود تجهیزات کامل و نحوه صحیح انجام فرآیند انحلال لیتیوم برماید پودری در کارگاه ها، لازم است در زمان تأمین این ماده ، ضمن توجه ویژه به ریسکهای احتمالی آن ، از تهیه لیتیوم برمایدی که در داخل کارخانجات تولید کننده اصلی به محلول تبدیل شده است اطمینان حاصل نمود؛ همچنین مدارک واردات و گمرکی بهدقت بررسی گردد تا واردات لیتیوم برماید به صورت محلول از مبدأ تولیدکننده اصلی تأیید گردد.
لیتیوم برماید نامرغوب میتواند برای مصرفکننده مشکلات زیادی به دلیل عدم یکنواختی در درصد وزنی محلول ، وارد شدن ناخالصی در فرآیند تهیه محلول می گردد که تبعاتی چون ایجاد هسته کریستال و کریستالیزاسیون محلول، تغییر در میزان تولید گازهای غیرقابل کندانس ،کاهش ظرفیت برودتی، افزایش خوردگی و حتی آسیب دیدگی تجهیزات خواهد داشت.
ضمناً باید در نظر داشت لیتیوم برماید پودری از زمان تولید تا رسیدن به مصرفکننده یا زمان تبدیل به محلول، ممکن است بهمرور و در اثر جذب رطوبت حین حمل و انبارداری دچار افت کیفیت گردد.
